Tri Tôn An Giang: cổng trời, hồ Tà Pạ, chùa Khmer và gà đốt Ô Thum

Tri Tôn An Giang: thông tin nhanh

Huyện Tri Tôn đổi thành gì sau sáp nhập?

Theo Nghị quyết 1654/NQ-UBTVQH15, từ 01/07/2025 mười lăm xã, thị trấn của huyện Tri Tôn cũ gộp thành 5 xã:

Hồ và chùa Tà Pạ, hồ Soài So, Soài Chek, chùa Koh Kas, chùa Hàng Còng và chùa Xvayton nay đều thuộc xã Tri Tôn; đồi Tức Dụp, Ô Tà Sóc, hồ Ô Thum thuộc xã Ô Lâm; Nhà mồ Ba Chúc thuộc xã Ba Chúc. Hồ Soài So nằm dưới chân núi Cô Tô nhưng thuộc xã Tri Tôn, không phải xã Cô Tô.

Cổng trời Tri Tôn ở đâu, đi giờ nào đẹp?

Cổng trời Tri Tôn là cổng tam quan của chùa Koh Kas, chùa Khmer Phật giáo Nam tông dưới chân Núi Dài, xã Châu Lăng cũ, nay là xã Tri Tôn. Cổng đứng một mình giữa đồng lúa, cách chánh điện hơn 500 m theo lối đất nhỏ băng qua ruộng. Trên nóc có ba tháp nhỏ, đỉnh tháp là đầu tượng thần bốn mặt, hai bên là tượng rắn thần Naga; cổng đã cũ màu, nhìn như phế tích.

Vào cổng không mất vé. Nắng đẹp từ 6:00 đến 8:00 và từ 16:00 đến 17:30 (VinWonders); giữa trưa nắng gắt, Vigotrip khuyên tránh. Cổng đẹp nhất khi lúa quanh chân chín vàng, cuối tháng 11 đến đầu tháng 12; mùa lúa xanh cho một bức ảnh khác hẳn.

Từ Châu Đốc, Vigotrip chỉ đường: chạy hướng Ba Chúc, tới ngã ba Ba Chúc rẽ phải, cổng nằm bên phải giữa ruộng, chừng 40 km, hơn 1 giờ. Gần đó có chùa Hàng Còng; chùa Tà Pạ cách cổng chưa tới 8 km, hồ Soài So khoảng 10 km (VinWonders). Cổng thuộc chùa, nên mặc đồ kín đáo và giữ ý khi chụp.

Hồ Tà Pạ, chùa Tà Pạ và cánh đồng Tà Pạ

Hồ Tà Pạ An Giang: hồ đá trong mỏ cũ

Hồ đá đồi Tà Pạ nằm ngay dưới chùa, trên đồi Tà Pạ thuộc xã Núi Tô cũ, nay là xã Tri Tôn. Hồ là lòng một mỏ đá thôi khai thác từ khoảng đầu những năm 2000 (Báo An Giang tháng 6/2020 ghi gần 20 năm trước đó). Cổng TTĐT An Giang gọi nơi này là "Tuyệt tình cốc miền Tây": nước xanh trong quanh năm, bờ là những khối đá lớn xếp chồng. Lối xuống hồ có khung đôi trái tim do huyện Tri Tôn cũ dựng để chụp ảnh (Báo An Giang, 6/2020); quanh hồ có quán nước, chỗ thuê trang phục và chụp ảnh lấy liền (VinWonders, 9/2025). Ô tô lên được theo đường bê tông rẽ từ đường vào hồ Soài Chek, vòng qua chùa, quanh hồ rồi xuống lại Soài Chek.

Mép hồ là đá của mỏ cũ, nên đứng lùi vào trong khi chụp. MIA.vn khuyên đi theo nhóm vì khu hồ vắng, và không lại gần hồ ban đêm.

Chùa Tà Pạ ở đâu, lên bằng gì

Chùa Tà Pạ, còn gọi chùa Núi hay Chưn Num, là chùa Khmer Phật giáo Nam tông trên đỉnh đồi Tà Pạ, xã Tri Tôn (xã Núi Tô cũ), cao 45 m so với mặt đất, khuôn viên 37.022 m². Lên chùa leo 240 bậc thang dài khoảng 70 m, hoặc đi ô tô theo con đường bê tông kể trên. Chánh điện mái nhiều tầng, đầu đao cong, có tượng rắn thần Naga, tường và cột chạm tích Phật; tượng Phật lớn quay về hướng mặt trời mọc. Từ sân chùa nhìn trọn trung tâm Tri Tôn và đồng lúa bên dưới.

Đường từ Châu Đốc theo VinWonders: quốc lộ 91 tới chợ Nhà Bàng, rẽ đường tỉnh 948 về Tri Tôn, chạy thêm khoảng 22 km qua cầu Cây Me. Leo bậc lúc sáng sớm hoặc chiều muộn cho mát, mặc đồ kín đáo, không quá ngắn.

Cánh đồng Tà Pạ mùa lúa chín

Cánh đồng nằm trong thung lũng giữa núi Tà Pạ và núi Cô Tô. Vụ thu đông thường chín đầu tháng 12; năm 2025 lúa chín sớm từ giữa tháng 11, cuối tháng 11 nhiều thửa đã gặt (VnExpress, 12/2025). Ruộng gặt theo từng thửa nên cả đồng loang nhiều mảng màu. Giờ đẹp là 5:00 đến 6:30 sáng và từ 16:00. Chỗ nhìn toàn cảnh: sân chùa Tà Pạ, vồ Hội lớn và vồ Hội nhỏ trên núi Cô Tô. Con đường uốn giữa ruộng được gọi là "con đường tơ lụa", đẹp cả lúc lúa xanh lẫn lúa chín. Đường vào giữa hai núi có đoạn dốc và hẹp.

Chùa Tri Tôn: Xvayton (Xà Tón) giữa trung tâm xã

Ba ngôi chùa Khmer khách hay ghé ở Tri Tôn là chùa Tà Pạ trên đồi, chùa Koh Kas với cổng trời (hai mục trên) và Xvayton. Xvayton ở khóm 3, thị trấn Tri Tôn cũ, nay là trung tâm xã Tri Tôn.

Tên chùa ghép từ hai chữ Khmer, "xvay" là khỉ, "ton" là đeo, níu, gắn với truyền thuyết về đàn khỉ quanh chùa; về sau nhiều người gọi trại thành Xà Tón. Chùa dựng cuối thế kỷ 17 bằng gỗ và lá, xây lại kiên cố năm 1896. Khuôn viên đủ bố cục một ngôi chùa Khmer: cổng, tường rào, chánh điện, dãy nhà tăng, nhà thiêu và các tháp để cốt. Chánh điện mái ba cấp lợp ngói đỏ, xanh, vàng, bốn góc nóc là hình rắn Naga, tường trong vẽ kín bích họa cuộc đời Đức Phật; đỉnh tháp chạm thần Bayon bốn mặt. Hồ lớn trước chùa được đào để lấy đất tôn nền và giữ nước mùa khô.

Điều làm Xvayton khác các chùa quanh vùng là kho kinh: hơn 100 bộ kinh lá buông, đủ để năm 2006 chùa được xác lập kỷ lục ngôi chùa giữ nhiều bộ kinh lá nhất Việt Nam. Chùa là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.

Ngày 10/3/2025, chùa được khởi công trùng tu chánh điện rộng 382 m² cùng cổng, tường rào và sân, làm từ 2025 đến 2027 bằng hơn 11 tỷ đồng ngân sách tỉnh (Báo An Giang). Ghé trong khoảng này, khách có thể gặp chánh điện đang thi công.

Tri Tôn còn gì: Tức Dụp, hàng thốt nốt, Nhà mồ Ba Chúc, đua bò

Vé Tức Dụp năm 2022 gồm vé di tích 20.000 đồng và vé dịch vụ 80.000 đồng cho trò chơi, xe điện, vườn thú (Doanh nghiệp Hội nhập). Muốn leo núi thì xem núi Cô Tô và hồ Soài So, Núi Dài và căn cứ Ô Tà Sóc, hoặc Thất Sơn Bảy Núi gồm những núi nào.

Ăn gì ở Tri Tôn: gà đốt Ô Thum, cháo bò, gỏi đu đủ đâm

Gà đốt Tri Tôn ăn ở các quán quanh hồ Ô Thum, chân núi thuộc xã Ô Lâm: từ trung tâm xã Tri Tôn đi qua đồi Tức Dụp, thêm khoảng 500 m về hướng xã Cô Tô rồi rẽ trái theo đường nhựa vào núi. Quán chỉ làm khi khách gọi: gà ta 1,3 đến 1,8 kg ướp tỏi, sả, lá chúc ít nhất 30 phút, đặt lên lớp sả, lá chúc và muối trong nồi rồi đốt, mất khoảng 40 phút, nên vừa tới là gọi ngay (Báo An Giang, 10/2025). Gà ăn kèm gỏi bắp chuối hoặc gỏi bắp cải, chấm nước mắm chua ngọt, muối tiêu trái chúc hoặc muối ớt.

Giá tham khảo theo Vietnam Airlines, kiểm tra tháng 10/2026:

Đi Tri Tôn một ngày hay 2 ngày 1 đêm

Từ Châu Đốc đi về trong ngày được. Thứ tự gợi ý, gom điểm theo khu:

1. Sáng: cháo bò ở chợ Tri Tôn, rồi chùa Xvayton ngay trung tâm.
2. Đồi Tà Pạ: hồ, chùa, nhìn đồng từ sân chùa.
3. Trưa: theo đường tỉnh 15 qua hàng thốt nốt trái tim sang hồ Ô Thum, tới quán là gọi gà.
4. Chiều: đồi Tức Dụp nếu thích lịch sử, rồi cổng trời cho khung nắng 16:00 đến 17:30, xong chạy về Châu Đốc.

Muốn đón nắng 5:00 trên đồng Tà Pạ thì phải ngủ lại Tri Tôn. Một chuyến tự túc 2 ngày 1 đêm từ TP.HCM đăng trên Người Du Lịch tốn khoảng 2 triệu đồng một người: xe khách 200.000 đồng, đi chừng 6 giờ; homestay ở trung tâm 600.000 đồng cho 2 ngày; xe máy thuê 150.000 đồng một ngày. Ngày đầu họ đi con đường tơ lụa, núi Cô Tô, hồ Soài So, cổng trời, hồ và chùa Tà Pạ; ngày sau là chợ Tri Tôn, chùa Hàng Còng và rừng tràm Trà Sư.

Cách khác là ngủ ở Châu Đốc: ngày đầu Núi Sam theo lịch Châu Đốc 2 ngày 1 đêm, ngày sau đi Tri Tôn. Tour 2 ngày 1 đêm "Chùa Núi, hồ Tà Pạ, rừng tràm Trà Sư" của DH Travel cũng nghỉ đêm ở Châu Đốc. Xe từ TP.HCM về Châu Đốc xem bài xe đi Châu Đốc.

Nghỉ ở đâu khi đi Tri Tôn

Ngủ ở Tri Tôn để kịp nắng sớm trên đồng; ngủ ở Châu Đốc để gộp Núi Sam với Tri Tôn mà không đổi chỗ.

MerPerle Nui Sam Resort có 84 phòng ở Khu du lịch Bến Đá Núi Sam, đường Tân Lộ Kiều Lương, Phường Vĩnh Tế, Tỉnh An Giang, Việt Nam. Theo bản đồ Agoda, Miếu Bà Chúa Xứ cách resort 440 m và Núi Sam cách 910 m, tính đường chim bay, nên một ngày cho Núi Sam, ngày sau chạy Tri Tôn rồi về lại phòng cũ. Nhà hàng Cát Tường mở 06:00–22:00 (gọi món cuối 21:30), kịp ăn sáng trước khi lên đường. Chỗ đỗ xe miễn phí cho khách đi xe riêng. Xem nắng chiều ở cổng trời xong, chạy chừng một giờ về Châu Đốc vẫn kịp hồ bơi ngoài trời, mở 09:00–22:00.

Nhóm bạn ở chung được một phòng Deluxe Duo kê 2 giường (1,4 m × 2 m), nhận tối đa 4 khách; gia đình nhỏ chọn Deluxe Triple rộng 40 m², tối đa 3 khách. Giá và ưu đãi đang áp dụng có trên trang của resort; đặt phòng qua số 0296.3510.116.

Cuối tháng 11, đầu tháng 12, cả cổng trời Koh Kas lẫn thung lũng Tà Pạ cùng chín một màu lúa.